خبرهای میراث فرهنگی و طبیعی از رسانه‌ها - 10 تیرماه

دیده‌بان یادگارهای فرهنگی و طبیعی ایران - خبرهای میراث فرهنگی و طبیعی از رسانه‌ها - 10 تیرماه 1391

http://www.iranboom.ir/didehban/yademan-ha/5775-khabar-miras-13910410.html

 

مصدق و نفت در بافتار جهانی

آنچه در پی می‌آید یادداشتِ دوستی است که در پی انتشار ویژه‌نامه‌ی روزنامه‌‌ی شرق در سالگرد ملی شدن صنعت نفت، و برخی نقدهای آن بر دولت ملی و دکتر مصدق، نوشته شد ولی به چاپ نرسید. با توجه به اهمیت موضوع و شیوه‌ی استدلال نویسنده ـ که هم‌چنان می‌تواند نه تنها برای تحلیل‌گران آن رویداد، بلکه برای کسانی که به تاریخ علاقه‌مندند مفید باشد ـ اجازه‌ی انتشار آن را بر روی تارنوشتم گرفتم. دنباله نوشتار

 

ساز مشقی!
در گذشته نوازندگان زبردست با خوانندگانی به اجرا می‌پرداختند که با نوای سازشان برابری کنند. به راه دور نمی‌رویم. استادانی چون حسن کسایی و جلیل شهناز با اینکه آوای خوبی داشتند هرگز نخواستند که هم بنوازند و هم بخوانند، زیرا نیک می‌دانستند که آوایشان با نوازندگی‌شان یکسان نیست. آنان ادیب خوانساری، نادر گلچین، ایرج و خوانندگانی در این سطح را هم‌پایه خود می‌دانستند. دنباله نوشتار


نمایشنامه - آذربایگانی چطور ترک زبان شد

(پرده بالا رفته، منظره ی یک کوچه پیداست و از دور شنیده می شود که جارچی جار می زند :) اوهوی مردم شهر تبریز بدانید و آگاه باشید فرمان جهان مطاع غازان شاه است : هر کس از افراد رعیت از مرد و زن و بچه به فارسی تکلم و گفتگو کند، زبانش بریده می شود. دنباله نوشتار
 

با چهار امضا هویدا را به دلیل دست کشیدن از بحرین استیضاح کردیم

حتی در زمان جنگ های هرات هم وقتی محمد شاه در کنار هرات اردو زده بود، سفیر انگلیس نزد میرزا آقاسی آمد و مسائلی راجع به بحرین مطرح کرد. میرزا آقاسی حرف های سفیر انگلیس را رد می کند و دستور می دهد نقشه های دریاداری دولت بریتانیا را بیاورند و نشان می دهد که در همان نقشه ها هم همواره بحرین را به رنگ سرزمین های خاک ایران کشیده بودند. میرزا آقاسی به سفیر انگلیس می گوید می توانیم به بحرین برویم و از مردم بحرین بپرسیم دوست دارند با ما زندگی کنند یا با شما. سفیر انگلیس هم می دانست که جواب مردم بحرین چه خواهد بود و مسئله منتفی شد. دنباله نوشتار



حسن کسایی ...استاد استادان
استاد حسن کسایی چنان با این ساز درآمیخته بود که انگشت در دهان می‌گذاشت و نی می‌نواخت، یا کاغذی را لوله می‌کرد و در برابر چشمان شگفت زده هزاران تن نواهای زیبا و دل نشین از آن به گوش جان می‌رسانید. کاری که تا کنون از نی نواز دیگری دیده یا شنیده نشده است. دنباله نوشتار

(تصاویر) آلبوم خاطرات استاد حسن کسایی

بشنو از نی ... خشت اول


تجاوز شهرداری به حریم خانه‌ ـ موزه‌ی شهردار عهد ناصری
شهرداری منطقه 11 با دادن مجوز به یک ساختمان مسکونی شش طبقه در کنار خانه ـ موزه‌ی مقدم حریم این خانه‌ ـ موزه‌ی برجسته را، که دست‌کم نیم‌قرن پیش گرانترین خانه‌ ـ موزه‌ی جهان بوده است، شکست. دنباله نوشتار

گفتگو دبیر کمیته پیگیری خانه‌های تاریخی شهر تهران و مدیریت بافت تاریخی شهرداری تهران در برنامه پیدا و پنهان رادیو گفتگو


درباره مواضع و سخنان آقای رضا قاسمی، دیپلمات بازنشسته
برای همه دیپلماتهای ایران در همه ادوار ازآن جا که منافع ملی ایران دفاع کرده‌اند احترام وارزش زیادی قایلم. اما چند وقتی است که سخنان و مواضع آقای رضا قاسمی دیپلمات سابق که از قضا سفیر ایران ومدیرکل هم بوده‌اند. تا جایی ضدملی شده است که دیگر سکوت دربرابر ایشان را جایز نمی‌دانم وعلی رغم میل قلبی و با وجود احترام به سن و کسوت ایشان مجبورم نکاتی را در مواضع ابرازی‌شان در چند مصاحبه اخیری که داشتند. بیان کنم. دنباله نوشتار


سفر به روستای صخره‌ای کندوان
درست گفته‌اند که «مسافرت با قطار را باید ترجیح دهیم» مسافرت‌های هوایی این روزها واقعا دل شیر می‌خواهد و پول کلان و کسانی که با اتوبوس هم سفر کرده‌اند خوب می‌دانند که بیشتر از شش هفت ساعت نشستن روی صندلی بسیار خسته کننده است، ما هم سفرمان را از راه آهن تهران بزرگ به سمت تبریز آذربایجان آغازیدیم. دنباله نوشتار

گزارش تصویری روستای کندوان - 1

گزارش تصویری روستای کندوان - 2

 

دشت‌های شقایق در انتظار حامیان طبیعت

هر ساله در نیمه دوم فصل بهار با شکوفایی گل‌های شقایق در دشت‌های دامنه قله دماوند و دشت لار، این دشت شقایق میزبان هزاران گردشگر و مسافر می‌شود که برای تماشای این دشت زیبا سفر می‌کنند، اما برخی از این مسافران با رعایت نکردن رسم مهمانی موجبات تخریب و نابودی این دشت زیبا را فراهم می‌آورند که برای رفع این مشکل چاره‌ای نیست جز اینکه نهادهای دولتی، سازمان‌های مردم‌نهاد و افراد بومی به کمک هم آمده و با هم‌اندیشی جهت رفع این معضل اقدامی انجام دهند. دنباله نوشتار

برنامه نگهبانی از دشت‌های شقایق دماوند و لار

گزارش تصویری از دشت شقایق دماوند - 1

گزارش تصویری از دشت شقایق دماوند - 2

برنامه جمعه‌ها؛ پاسداری از چشم اندازهای طبیعی البرز - نگهبانان داوطلب، دشت شقایق دماوند را محافظت می‌کنند

در نخستین همایش ملی دماوند عنوان شد - کهرم: با صعودهای چند هزار نفری بلای جان دماوند شده‌ایم

استاد شکوری؛ نابغه‌‌ تاجیک که به ایران عشق می‌ورزد

 

قطع درختان جنگل ابر، از انکار تا اعلام رسمی قطع 465 اصله درخت/اعتراضات همچنان ادامه دارد

جنگل ابر در خطرجنگل ابر از قدیمی‌ترین جنگل‌های هیرکانی و مربوط به دوره سوم زمین‌شناسی است که با 35 هزار هکتار وسعت در 50 کیلومتری شمال شرق شاهرود در مجاورت روستای ابر واقع شده است. دنباله نوشتار

 

 

 

 

 

در ستایش حفظ جنگل ابر - مهار ریزگرد‌های عربی پیشکش؛ جنگل‌ها را بیابان نکنید

با اعلام موافقت دوباره سازمان محیط زیست - ماشین آلات راهسازی خواب جنگل ابر را آشفته می‌کنند

قطع شبانه چهار هزار درخت با ارزش در مسیر جاده ابر

 

 

گزارش تحلیلی از پدیده ریزگردها

بررسی ورود پدیده ریزگردها به کشور نشان می‌دهد که نه تنها این پدیده طبیعی نیست، بلکه سیاست سدسازی کشورها دلیل اصلی این پدیده مخرب به شمار می‌رود. پدیده ریزگردها و آلودگی هوای ناشی از آن که در سال های اخیر بیش از پیش افزایش یافته و نزدیک به 23 استان کشور را تحت تاثیر قرار داده است، با فرارسیدن فصل گرما و کاهش میزان بارندگی ضمن تهدید سلامتی ساکنان شهرهای آلوده به گرد و غبار؛ سبب ایجاد اخلال در زندگی آنها نیز شده است. دنباله نوشتار
 

23 استان کشور در معرض گرد و غبار

ریزگردها و افزایش مهاجرت

به بهانه یک پدیده تکراری - وقتی غبارها راه نفس را می بندند!

جولان ریزگردها در آسمان فارس - وسعت دید در شیراز به 800 متر رسید

ریزگردها 107 باکتری و 106 قارچ دارند

تصاویر: آسمان غبارآلود اهواز

آلودگی 30 برابر حد مجاز؛ رنگ پریدگی آسمان پلدختر در هجوم ریزگردها - این عذاب را پایانی نیست!

 

جلوی سدسازی را نگیرید تالاب‌ها خشک می‌شوند

تالاب‌های داخلی منشا ایجاد گرد و غبار شده‌اند - بحران گرد و غبار، نتیجه خشک شدن تالاب های گندمان و سولگان

 

 

چرا به فردوسی حکیم می‌گوییم؟

در شاهنامه، خرد و خردورزی منشاء تمام پیروزی‌ها، پیشرفت‌ها و نیکی‌هاست و در مقابل، شکست‌ها، پسرفت‌ها و غم‌ها حاصل نبود این گوهر ارزشمند است. از این روست که حکیم ابوالقاسم فردوسی در دیباچه و تمامی داستان های شاهنامه، خرد این ودیعه الهی را می ستاید و بر خردورزی تاکید می ورزد. برای واکاوی مفهوم حکمت و خرد در شاهنامه و چرایی حکیم نامیده شدن فردوسی، به سراغ استادی فرهیخته در عرصه ادبیات، حکمت و فلسفه رفتیم تا با تلمذ در محضرشان از خردنامه فردوسی نصیبی بریم. دنباله نوشتار

 

گزارش درسگفتار استاد دکتر اصغر دادبه درباره نظامی

مجموعه درسگفتارهای" درباره نظامی" با عنوان" نظامی، سخنگوی بزرگ فرهنگ ایران "با سخنرانی استاد دکتر اصغر دادبه در شهر کتاب برگزار شده است.جلسه دوم و سوم این درسگفتارها روزهای چهارشنبه ۲۳و ۳۰تیر (ساعت ۱۷) در محل مرکز فرهنگی موسسه شهر کتاب واقع در خیابان شهید بهشتی، خیابان شهید احمد قصیر(بخارست)، نبش کوچه سوم برگزار گردید. دنباله نوشتار

بحث‌های کلامی در مثنوی‌های نظامی

حکمت نظامی ادامه حکمت فردوسی است

نظامی و حکمت ایرانی

اینجا که ایستاده‌ایم... جای ما نیست

می‌توان با مولوی به گفتگوی فرهنگ‌ها اندیشید

حافظ و حقوق بشر

برای حافظ‌شناس بزرگ روزگار ما - برگ‌هایی پربار اما مغفول چهره

 

بررسی پیشینه تاریخی امارات متحده عربی
بررسی تحولات سیاسی و اجتماعی خلیج فارس و کشور های همجوار آن از پیچیدگی و دشواری خاصی برخوردار است،زیرا این آبراه کم عمق در مرکز خاورمیانه قرار گرفته که در طی تاریخ سابقه و اهمیت بسیاری داشته و به نوبه خود کانون حوادث و رویدادهای تاریخ بشری از دیرباز تا کنون بوده است. امارات متحده نام کشوری عربی در حوزه خلیج فارس است که در جنوب غربی قاره آسیا و در شرق شبه جزیره عربستان و در بخش جنوبی خلیج فارس واقع شده است. با توجه به موقعیت استراتژیک امارات در خلیج فارس ودارا بودن بندرهای تجاری بزرگ مانند ابوظبی و دبی و برخورداری از منابع نفتی عظیم، مطالعه و بررسی پیشینه تاریخی این کشور حائز اهمیت است. دنباله نوشتار

 

مسجد جامع اصفهان به میراث جهانی پیوست

گزارش تصویری از نمایشگاه «مارهای زنده ایران» در یزد - 2

گزارش تصویری از نمایشگاه «مارهای زنده ایران» در یزد - 1

گزارش تصویری برگزاری دومین نشست ماهانه یزدشناسی

مجموعه برنامه‌های روز ملی دماوند - تیرماه 1391

چشمۀ رکن آباد زباله دانی شد

کژتابی‌های ذهن و زبان - 31

کژتابی‌های ذهن و زبان - 30

آینده مبهم نقش جهان - به سرنوشت جهان‌نما و مترو گره خورد!

یکی می کارد و دیگری از بُن می برد! چرا؟ - دیدگاه کارشناسان درباره قطع درختان کبوده در اصفهان

کسایی در کنار تاج آرمید!

یک درخواست از استاد مجید انتظامی؛ لطفا”امضاء کنید

ایجاد تله کابین در سی سخت: مرگ طبیعت دنا

در نقد سد سازی... این بار در مجلس

سراب کیان و سلطان صاحبقران

بازدید از سد کارون 3

سمفونی کارون؛ سمفونی نیستی و رنج؟!

کیش میزبان نمایشگاه صنایع‌دستی

اجرای اپرای عروسکی «حافظ» در تالار فردوسی

قطع همکاری‌های باستانشناسی بغداد-واشنگتن؛ آمریکا خیال بازگرداندن آثار تاریخی عراق را ندارد

انتقال آثار باستانی عراق به تل آویو

گنبد کاووس؛ گنبدی که برای دیدنش باید چشم به آسمان دوخت

آرامگاه «فخر رازی» فیلسوف و متکلم ایرانی در افغانستان + عکس

گذری بر آسیاب‌ها، حمام‌ها و قلعه‌های قدیمی استان تهران

دوباره حفاری‌ غیرمجاز در «معبد بردنشانده»

کاهش شدید تنوع زیستی زاگرس - 12 درصد درختان کاملاً خشک شده‌اند

گنجینه های زخمی تمدن؛ پل تاریخی گوراب تولم گیلان در آستانه تخریب/ 975 اثر درفهرست آثارملی

چرا پشه‌ها در باران نمی‌میرند؟

جاده چهاربانده، آینده جهانی شدن بیشاپور را تهدید می‌کند

ایران؛ بهشت اسباب‌بازی‌های خارجی!

میراث فرهنگی در 7 روز؛ دو پرونده میراثی زیر ذره بین یونسکو

پرواز فلامینگوها بر فراز دریاچه ارومیه - حیات دوباره در دریاچه

حمایت اوباما از امارات درباره جزایر ایرانی

میراث در هفته ای که گذشت - تلاش برای ثبت آثار در میراث جهانی تا عبور مترو از آثار ثبت شده جهانی!

باغ‌های ایرانی از عوارض بیابان‌زایی تاثیر می‌گیرند

گشتی در حیات وحش؛ هوش شگفت‌انگیز حیوانات - از توانایی همدلی فیلها تا خودشناسی دلفینها

تالاب صومعه سرا در کما - غفلت و سهل انگاری بیداد می‌کند

پرونده ثبتی مسجد جامع اصفهان زیر ذره‌بین یونسکو

راه دراز دیوار تاریخی گرگان تا ثبت در فهرست یونسکو - 200 تیرچراغ برق و 30 کیلومتر جاده آسفالته مانع جهانی شدن مارسرخ

ارتعاشات مترو اصفهان قبل از راه‌اندازی، نقش‌جهان را لرزاند

منزل حاذق ترین پزشک ایران به دست مرمت کاران نابلد

چگونه شیرهای سنگی به موزه‌ی افتتاح‌نشده‌ی مسجدسلیمان منتقل می‌شوند؟

رابطه مستقیم نگهداری حیوانات وحشی در منازل و پیدا شدن آن‌ها در خیابان؛ بیشترین تعداد حیوانات وحشی در باغ‌های کرج و کردان نگهداری می‌شوند

در چلهمین سالگرد کنوانسیون میراث جهانی بررسی می‌شود: فهرست میراث جهانی یونسکو : گذشته و چالش‌های آینده

آبی که آبادانی را نابود می‌کند

اصلاح الگوی توسعه راهکار کلان حل مشکلات آب

نماینده فائو در ایران هشدار داد - خطر نابودی سریع جنگل در ایران

به‌مناسبت سالروز امضای قراردادی جاهلانه؛ روزی که مظفرالدین‌شاه تمدن ایران را به باد داد

کلید گم شده اشتغال در میان گیاهان دارویی است

تصاویر: خشکی دریاچه ارومیه

زخم درشت آلودگی بر چهرۀ زیبای دریای مازندران (خزر)

پلنگ ایرانی - بخش پنجم

چاه‌های غیرمجاز و برداشت بی‌رویه‌ آب، عامل بیابانزایی در استان تهران

مرمتگران، گنبد تاریخی مدرسه چهارباغ اصفهان را با چکش برقی تخریب کردند

ساخت سد به تاخیر افتاد؛ هنزاف چشم به‌راه باستان‌شناسان

حریم قدیمی‌ترین بنای خشتی اصفهان حفظ نشد - خطر فرسایش "آتشگاه"

یادداشتی از هومان خاکپور؛ دیده بان طبیعت بختیاری - بیابانی شدن بام ایران؛ سرزمین آب‌ها

بیابان‌زایی فرآیندی صددرصد انسان ساز است - سدسازی؛ بزرگ ترین فعالیت بیابان‌زایی در ایران

با وجود وضع بحرانی تالاب‌های گلستان، 5 سد دیگر روی اترک ساخته می‌شود - سدها امان گمیشان را بریده‌اند

کشف گورهای بزرگان سکایی؛ رویدادی بزرگ در باستان‌شناسی ایران

روایت یک صاحب نظر از اجرا نشدن ضوابط زیست محیطی - اشتباه کردم، ببخشید!

ادامه سریال حریق جنگلهای کهگیلویه و بویراحمد

سی و سه پل میزبان معتادان - مشکلات ناتمام بنای دوره صفوی

دریاچه ارومیه بار دیگر جان می گیرد - کاهش شوری به 140 گرم در لیتر

رازگشایی از اجساد پادشاهان سکایی در مشکین شهر

شناسایی یک رودخانه در کویر لوت - مشاهده سه گونه جانوری آبزی

روز جهانی مقابله با بیابان زایی به برگزاری همایش محدود است - شتاب بیابان‌زایی در ایران نفس‌گیر است

جنگل‌های کجور نوشهر در آتش می‌سوزد

تالاب انزلی بدون نیلوفرهایش، تالاب انزلی نیست

عامل بروز کشند قرمز خلیج فارس شناسایی شد

استاد فریدون جنیدی: بوموسا - بومِ سبز و دگرگونی نام‌های جغرافیایی ایران

تکرار واقعه دیوار گرگان - کمربندی جدید، به قلب تمدن باستانی شهرری زد

قنات‌های کاشمر، میراث در خطر

توسط پیمانکار اداره کل جهاد کشاورزی کرمان؛ بخشی از محوطه باستانی هنزاف تخریب شد

میراث در هفته‌ای که گذشت؛ توقف مرمت عودلاجان تا آغاز کاوش اضطراری در هنزاف!

میراث فرهنگی در 7 روز؛ کشف جدید در تخت جمشید پس از 2500 سال - برگشت اشیای موزه ملی

رموز کهنترین لوحهای گلی جهان در پرده ابهام - شهر دقیانوس صندوقچه اسرار

یزد؛ مجموعه‌ای گونه های گیاهی - صنعت داروسازی وامدار مراتع یزد است

یک اتفاق جالب علمی در کشاورزی - کاشت آلوئه ورا در یک منطقه سوزان

صنایع دستی در جعبه‌های تخم‌مرغ!

بیابان‌زایی به دنبال افزایش تعداد چاه‌های مجاز و غیرمجاز در کشور - چاه‌ها سفره‌های آب زیرزمینی را خشک می‌کنند

تالابها؛ شاهکار خلقت و گنجینه طبیعت - تالاب انزلی در معرض تهدیدات مختلف

معرفی کتاب «ایران‌ و تنهائیش»

معرفی کتاب «ایران‌ چه‌ حرفی‌ برای‌ گفتن‌ دارد؟»

معرفی کتاب «ایران‌ و جهان‌ از نگاه‌ شاهنامه‌»

معرفی کتاب «تاریخ‌ ایران‌ و یونان‌ در بستر باستان‌‌»

معرفی کتاب «ایران را از یاد نبریم»

آبشار" کمر دوغ" قلعه رییسی نخستین میراث طبیعی ثبت‌شده کهگیلویه و بویراحمد 

نمایشگاه ناپایداری که پایدار خواهد کرد محیط زیست را!

همزمان با بستن زاینده رود؛ نگرانی شهروندان از آبیاری محصولات کشاورزی با فاضلاب

  
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ٢:٤۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/٤/۱٠


شماره 71 ماهنامه خواندنی منتشر شد

ماهنامه خواندنی شماره 71

شماره 71 ماهنامه خواندنی منتشر شد. ماهنامه خواندنی، مجله‌ای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، پژوهشی، خبری است. شمار رویه‌های آن 52 صفحه است.
سال دهم، شماره 71، اردیبهشت و خرداد 1391.
قیمت: 15000 ریال

تاریخ انتشار: 4/3/1391
تلفن: 88810042 (021)

در این شماره می‌خوانید:

 

 

29خرداد - روز ملی ایرانی، برای کارگر ایرانی

4 / با حکم محتوم تاریخ نشاید جنگیدن - یادداشت مدیر مسئول


                  اجتماعی  /  سیاسی


5 /      آذر 36 بحرین در تهران مصور

5/      لقمهٔ گلوگیر بحرین برای آل سعود

6/    شما همان جای پا هستید، ما همان کوه استواریم 

8 /    از تحریم نفتی، تا تحریم کنندگان 

9 /  سه انتخاب سرنوشت‌ساز

10/     طالبان : بهانهٔ یورش به افغانستان و ادامه اشغال افغانستان

12/    از قرارداد دوراند تا پیمان راهبردی

13/     تجزیه در تجزیه

15/      نه ! ملت ایران به کسی بدهکار نیست

15/   توارد، انتحال، سرقت...و وقاحت

16/    حکومت ترکیه به دستور واشنگتن ایران را نشانه گرفت

18/    رسانه‌ها در مالکیت و کنترل سرمایه سالاران و جنگ افروزان

20 /    یکسان‌سازی کشورها و جامعه‌ها

24 /    شهرداری هم به تولید ملی کمک کند

25 /    آیا بشر منقرض می‌شود؟

26 /     نوشتارهای خوانندگان

29 /    از اینجا و از آنجا

32 /    ورزش منهای فوتبال 

 

        اقتصادی


34/     این است ریشهٔ واقعی بحران‌های اقتصادی جهان 

36/    نفت و جمعیت   

38/   تنظیم بازارها و مبارزه با گرانی و گرانفروشی از حرف تا عمل
 


          فرهنگی

39/     آقای رییس جمهور خلاف به عرض‌تان رسانیده‌اند

40/    از قلعهٔ ضحاک شرقی تا قلعهٔ ضحاک غربی

41/     زیان‌رسانی به فرهنگ ملی 

42/      سینما عصر پرتنش

44/      تاجیکستان در بازدید نوروزی

46/      هوشنگ در تاریخ  

48/     در آیینهٔ تاریخ

49/      کاریکلماتور

49/       ضرب المثل یا گزیده‌گویی 

 50/      واژگان فارسی را به کار گیریم

 

 

خواندنی را می‌توان از کتاب فروشی بلخ (تهران - بلوار کشاورز - روبه روی پارک لاله - خیابان جلالیه - شماره ۱۲ - تلفن 88951312) و دکه‌های روزنامه فروشی تهیه کرد.
هم‌چنین برای مشترک شدن سالانه می‌توانید (12000 تومان با پست عادی)، (15000 تومان با پست سفارسی) را به یکی ازحساب‌های زیر واریز فرمایید:
سیبا بانک ملی ایران - شعبه خردمند جنوبی 0302619615004
جام بانک ملت - شعبه حردمند شمالی    74218665/88

و رسید بانک را همراه با اطلاعاتِ زیر به نشانی: «تهران - صندوق پستی 1155 - 15745 ماهنامه خواندنی و یا دورنگار 88847904 - 021 ارسال نمایید.
اطلاعاتِ مورد نیاز: نام و نام خانوادگی/ پیشه (شغل)/ تحصیلات/ نشانی دقیق و کامل/ کدپستی/ تلفن/ رایانامه (ای‌میل)/ آغاز اشتراک از شماره…

لازم به توضیح است دانش‌آموزان، دانشجویان، فرهنگیان و استادان دانشگاه از 30 درصد تخفیف بهره‌مند خواهند شد. در ضمن کسانی‌که از طریق رایانامه (rayanameh@iranboom.ir) اقدام کنند از تخفیفی ۲۰ درصدی برای اشتراک خواندنی بهره‌مند می‌شوند.

گفتنی است: دوره ماهنامه خواندنی شماره‌های 1 تا 66 در چهار جلد در شمارگان محدود می‌باشد. تلفن تماس: 88810042 دورنگار: 88847904، همراه: 09121341638

  
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ۱٢:۳٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۳/٢۳


راه اندازی دو تارنما در حوزه‌ی ایران‌شناسی

تارنمای ایران‌بوم  (که به کیستی و چیستی ایرانیان می‌پردازد) و تارنمای جشن‌های ایرانی راه‌اندازی شد.

تارنگار حکیم ابوالقاسم فردوسی از این پس به روز نخواهد شد.

لازم به توضیح است که بخش حکیم توس در تارنمای ایران‌بوم در نشانی زیر قابل دسترسی است.

http://hakimetos.iranboom.ir

نوشتارهای تاریخ و ادبیات ایران زمین را از این پس در تارنماهای یادشده دنبال کنید.

پاینده فر و فرهنگ ایران

بدرود

http://www.iranboom.ir

http://www.iranboom.info

  
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ٩:۳٥ ‎ق.ظ روز ۱۳۸۸/۱٢/۸


ملاحظاتی در باره شاهنامه فردوسی

برگرفته از شاهنامه و ایران

شاهرخ مسکوب

Image

١- شاهنامه هرچند سروده حکیم ابوالقاسم فردوسی است، مردی که در قرن چهارم هجری در طوس می زیست، اما همچنین این شاهکار فراهم آورده نسل هایی است که در طول قرن ها آنرا، داستان ها و افسانه هایش را، درهم بافته و خمیرمایه معنائی آن را ورز داده اند. بخش هائی از اساطیر و یا تاریخ در این حماسه، پیش از آنکه به دست فردوسی برسد، شکل تازه و درنتیجه معنای دیگر یافته بود. سپس، از بخت خوب ما میراث تاریخی این فرهنگ کهن قومی نصیب شاعری بزرگ شد که توانست آن را به نیکو ترین صورتی زنده کند.«کتاب» تنها ساخته و پرداخته یک تن نیست، همچنین ساخته گذشتگان و باز ساخته پردازنده ای بزرگ است. این اثر که بدین گونه سیری تاریخی داشت هنوز از رفتار بازنمانده و اینک صدها سال است که این فرزند فردوسی در دیده نسل های نو رسیده هر بار جلوه ای دیگرتر می یابد.

-2 فرهنگ از جمله "مأوا"ی هویت فرزندان و پروردگان خود است تا درآن ریشه بدوانند و جایگزین شوند و خود را باز شناسند. در فرهنگ ما شاهنامه نه تنها «کاخ بلند» زبانمان را «پی افکند» بلکه بیش از هر اثر دیگر ما را به زمان ( تاریخ ) ومکان ( ایران ) خودمان پیوند زد. این کتاب گذشته را به زمان «حال» شاعر باز رساند و آنگاه خود چون پدیده ای"تاریخدار" پیاپی به زمان های آینده پیوست و تا امروز هر بار به گونه ای با زمان آمده "همروزگار" شد.-3 فردوسی خود گفته است، و به پیروی از او کسانی دیگر نیز، که شاعر هیچ دستی در کاستن و افزودن داستان ها نداشته است.گراز داستان یک سخن کم بدی
روان مرا جای ماتم بدیولی گزیدن و به هم پیوستن پاره ای از داستان ها و کنار گذاشتن یا ندیده گرفتن پاره ای دیگر، دستکاری که هیچ، تدوین کتاب است از همان گام نخست.دیگر آنکه متن شاهکارهائی چون رستم و سهراب، مفاخرات رستم و اسفندیار و مانند اینها -چنین کلامی- چیزی نیست که، نوشته یا نانوشته، درجائی موجود بوده باشد. این که هست شعر بلند بی مانند و بازمانده نبوغی گرانبار و سرشاراست.-4 نگاهی به داستان های حماسی دیگر چون گرشاسب نامه، داراب نامه، کوش نامه، سمک عیار ارزش و حد فرهنگی حماسه های ادبی و عامیانه ما را نشان می دهد. آنها نیز مأخذی داشتند که اگر به دست شاعری بزرگ می افتاد بی گمان امروز آثاری والاتر و دیگرتر می داشتیم. (نظامی مثال خوبی است از داستان ها که او سروده است و دیگران که خواسته اند در همان میدان جولانی بدهند).هرچند فردوسی می گوید چیزی را درجائی دستکاری نکرده اما از برکت نبوغ او همه چیز در جهت کمال دگرگون شده است. روایت دبیرانه عوفی در جوامع الحکایات مثال و نمونه دیگری است. گذشته از تفاوت های نمایان دیگر، در این جا تا افراسیاب درخواست صلح می کند، سیاوش می پذیرد. اما درشاهنامه، اوّل کاوس به سیاوش فرمان می دهد که اگر صلح خواستند بپذیر و از جنگ بپرهیز و پسر فرمان پدر را به کار می بندد.بنابر این در روایت عوفی می توان پنداشت که شاهزاده جوان، فریفته افراسیاب مکّار، خودسرانه پیمانی با دشمن بسته است. ولی در روایت شاهنامه فرمان شاه و خواست خود هردو را برآورده است و درنتیجه تغییر رأی کاوس (که در روایت عوفی نیست) و فرمان تازه به فرزند که گروگان ها را بفرست تا بکشیم و کشور توران را ویران کن، همه اینها پیمان شکنی سیاوش را محال و پناه بردن او به توران را توجیه می کند. پیش پای او راهی جز این نمی ماند. دراین جا او بی گناه تر است.-5 شاهنامه از حضور شاعر لبریز و مالامال است: از راه و از برکت لحن کلام او که همیشه در پایگاهی والا و با شکوه سیر می کند، پروازی بلند دارد و ما را با خود می برد- بی آنکه فاصله، جدائی و بدتر از آن دوگانگی (میان سراینده و خواننده یا شنونده) ایجاد کند. زیرا این پرواز با وجود صلابت و اوجی که دارد به سبب سرشت صمیمی زبان، خودمانی است، خطابی درشت و استادانه- چون ناصر خسرو- ندارد، به فضل گران سنگ خاقانی و به آهنگ فاخرمنوچهری نیست که در بهترین حال مانند پرچینی درمیانه راهی زیبا برپا کرده باشند تا شنونده برای رسیدن به گوینده ناچار از آن بگذرد، راه هموار است و حایلی در میانه نیست.-6 گذشته از سادگی والای زبان، رنج و شادی، مهر و کین، خشم و خون خواهی یا نیک و بد کسان، خواست ها و آرزوهای آنها انسانی و درعین بلندی و بلند پروازی- حتی در مورد پادشاهی چون کیخسرو- دریافتنی، محسوس و آشناست. و این «آشنا» پیوسته با همدلی سراینده همراه است. از همان آغاز می دانیم که نبرد پدر و پسر«یکی داستان است پرآب چشم » و در روایت سرگذشت اسفندیار شاعر هم زبان با بلبل «همی نالد از مرگ اسفندیار- ندارد جز از ناله زو یادگار». و همچنین است گاه و بیگاه در سراسر کتاب تا آن نامه رستم فرخزاد به برادر. خواننده مانند سراینده با سرنوشت پهلوانان آشنا و با غم و شادی آنها شریک است.-7 معمولاً شاهنامه را بیشتر از دیدگاه زبان و اثر آن در ملیت، یا بهترگفته شود، در هویت ایرانی نگریسته اند. فردوسی خود نیز همین آگاهی را از کار بزرگ خود داشته است: پی افکندن کاخ بزرگ زبان با دستمایه «تاریخ» ایران. اما دراین میان جان تازه ای که در روح ما دمید نادیده مانده است و خاموش و پنهان در ما به سر می برد.فردوسی در کنار جهان بینی اسلامی، در شاهنامه جهان بینی دیگری طرح می اندازد. آن «کاخ بلند» نظم فقط زبان گویای داستان های کهن نیست، در تارو پود این نقش رنگین طرحی است با بینشی تازه از هستی، از خدا، انسان، و جهان، و رفتار آدمی رویاروی خدا، خویشتن خود و جهان . . .-7 اندیشه فردوسی بنیانی سه گانه دارد: آفریننده، آدمی، چرخ.خدای شاهنامه خدای جان است و خرد، آفریننده نام (هرچیز«نام پذیر») و جایگاه آنها، «جهان و هرچه در او هست» و خود برتر از همه اینها و برتر از اندیشه آدمی؛ در رفتار با آفریدگان، خردمند، دانا و دادگر است نه جبّار و قهّار و خودکام یا حتی فقط «بخشنده و مهربان». هرکسی به سهم سزاوار خویش! جبر و قهر یا بخشش و مهربانی بی دلیل کار چرخ «سرنوشت ساز» است نه خدا (هرچند که چرخ خود به فرمان او می گردد، و این تناقض میان خدای خردمند دادگر و بیدادِ گردش چرخ بی خرد، خود گفت و گوی دیگری است که در سوگ سیاوش اشاره کوتاهی به آن شده است).-8 و اما آدمی: یا به خرد (که بر ترین بخشایش ایزدی است) و داد و دانایی شناخته می شود و یا به بی خردی، بیداد و نادانی؛ نه به ایمان و کفر مقدر و نوشته بر لوح محفوظ!انسان شاهنامه مانند فریدون، سیاوش و کیخسرو نه تنها در برابر خدا پاسخگو است، بلکه مسئول نیک و بد جهان نیز هست؛ به خلاف شریعت یا طریقت که درآن آدمی فقط پاسخگوی اعمال خود است در برابر حق.بنده گناهکار اسلام فریفته شیطان و «ظالم و جاهل» است. ولی تبهکاران شاهنامه یا مانند ضحّاک و افراسیاب خود دیوگونه، اژدها و خشکسالی اند و جهان را تباه می کنند یا مانند گرسیوز و کاوس و گشتاسب، فریفته دروغ و آز و مایه جنگ و کشتار، سامان اجتماع رابهم می ریزند.سیاوش و کیخسرو یا فریدون «انسان کامل» شاهنامه اند. (سوگ سیاوش، صص 43 و 238). نه در هدف یا شیوه پذیرش (که در شاهزاده با تسلیم بود و در پادشاهان با نبرد) بل که در نفس قبول شهادت سیاوش و امام حسین همانندند. ولی انگیزه شهادت سیاوش وفاداری به پیمان بود؛ پیمانی کیهانی میان آدمی و جهان که بی وفائی به آن مایه تباهی جهان و «گسسته شدن» پیمان شکن است درخود و انگیزه امام شیعیان اعتلاء امر الهی و خلافت حق. ناپدید شدن کیخسرو به راهنمائی «سروش»، آنهم پس از پادشاهی و دادورزی و آبادی جهان، برای آن بود که فره ایزدی از وی نگریزد ( آنچنان که از جمشید گریخت) تا به «داور پاک» بپیوندد. و اما فریدون پس از نجات جهان از ستم ضحاک تنها درآرزوی نیستی فرزندان برادرکُش خود (سلم و تور) است و بس. و تا این آرزو به دست منوچهر برآمد «فریدون بشد نام او ماند باز»این انسان آرمانی از وحدت وجود بی خبر و با حلاّج که خود را در خدا و خدا را در خود می انگاشت بیگانه است. همچنین با شمس الحق مولانا و پیر مغان حافظ و عشقی که در نزد عارفان آغاز و انجام هر مراد است. ولی باوجود هر تفاوتی همگی آنها نظر کرده عالم بالا و عنایت ایزدی چراغ راهشان بود:به سعی خود نتوان برد پی به گوهرمقصود
خیال باشد کاین کار بی حواله برآیداز این دیدگاه هرچند سرنوشت آسمانی «واصلان» همانند است ولی سرگذشت زمینی آنان یکی نیست. «کارگاه» سرگذشت پادشاهان و پهلوانان طبیعت و اجتماع است و خویشکاری آنها پیروزی بر بدی و داد ورزیدن. فریدن چون به پادشاهی رسید به گرد جهان گشت و :هرآن چیز کز راه بیداد بوده
رآن بوم و بر کان نه آباد بودبه نیکی فرو بست ازاو دست ب
دچنان کز ره پادشاهان سزدبیاراست گیتی بسان بهشت
بجای گیا سرو و گلبن بکشت(شاهنامه، خالقی، دفتریکم، ص91)به خلاف این، «کارگاه» سرگذشت عارفان آسمان روح است (نه آفاق جهان) و آرزویشان وصول به حق و در نهایت تربیت یاران و ارشاد مریدان. در برابر کارنامه «آفاقی» سرآمدان شاهنامه این بزرگان کارنامه ای «انفسی» دارند.-9 چرخ به نام ها و با مفهوم های فلک، زمان و زمانه، سپهر، جهان، روزگار، آسمان و سرنوشت. . . درشاهنامه می آید. اگر بخواهیم این همه را به یک نام بنامیم گمان می کنم «چرخ» از همه رساتر و گویاتر باشد، چون هم به شکل سپهر و آسمان دایره وار است و گردنده، هم مانند زمان رونده است و هم آغاز و انجام ندارد. در هر زمان هرجای آن در میانه جاهاست و درگردش خود فارغ از اندیشه سود و زیان این و آن است، هرچند که با همین گردش سرنوشت همه را می سازد.درمرگ، شکست و پیروزی و رویدادهای بزرگ سرنوشت، همیشه دست چرخ در کار است. دراین پیوند، انسان در فراز و فرود و گذرا و سپنجی است؛ با نیک و بد و شادی و رنج و حال های گوناگون. شاعر خود در برابر چرخ گردنده نمونه چنین انسانی است؛ انسان در گیر گردش چرخ سرنوشت ساز؛ مثلاً در پایان داستان اسکندر (شاهنامه، چاپ مسکو) آنگاه که در شکوه از پیری و بی مهری و بد روزگار می گوید:الا ای برآورده چرخ بلند
چه داری به پیری مرا مستمند. . .این رابطه دوسویه و رویاروئی کار را به گفت و گوی انسان اندیشنده هوشمند و برتری وی برگردش بی اراده سپهر فرمان بردار می کشاند.معنای زندگی و مرگ نیز در شاهنامه متفاوت است. دراین «قرآن عجم» از برکت نبوغ و هنر فردوسی تبلور متعالی بهترین جنبه های فرهنگ کهن ایرانی امکان پذیر شد و هستی پذیرفت.-10 درمورد فردوسی باید به یک نکته اساسی دیگر هم توجه داشت: پس از اسلام به علت هائی که از جمله در «هویت ایرانی و زبان فارسی» آمده، اساطیر «تاریخی» ایران و اسرائیلیات قرآن- خود آگاه و ناخود آگاه درهم آمیخته شد. این امر از سوئی به گذشته ما مجوسان «اهلیّت» اسلامی می بخشید و از سوی دیگر ویژگی قومی و هویت جداگانه ما را خدشه دار و آشفته می کرد. فردوسی به خلاف طبری و دیگر مورخان ایرانی و مسلمان این کار را نکرد، گذشته ما را دست نخورده و جدا از آن عرب ها نگه داشت؛ تاریخ سنتی (یا سنت تاریخی) ما را درجایگاه خود و آن چنانکه بود در نظر آورد. در نتیجه به فرهنگ گذشته ما (اسطوره، حماسه و تاریخ) دورنما و معنائی مخصوص به خود داد ومنظره یگانه آن را در برابر چشم جان و دل ما ترسیم کرد. این یکی از دیدگاه های آن جهان بینی فردوسی است که- مانند بینش خیام- با دریافت تمدن اسلامی، مثلاً آن گونه که در سعدی می توان دید، تفاوت دارد.در دین های وحدانی«تاریخ» باهیوط آدم از بهشت آغاز می شود و در شاهنامه با پادشاهی کیومرث در کوه! هر تاریخی خاطره قومی خود را پدید می آورد و هرخاطره ای هویت قومی خود را! کینه و دشمنی خشکه مقدّسان با شاهنامه و حتّی با جنازه سراینده «رافضی» آن فقط به علت «مدح مجوسان و گبرکان» نیست. خواه بدانند یا نه، وجود آن جهان بینی در ایجاد این کینه و دشمنی بی اثر نیست.-11 شاهنامه یادگار دگرگونه گذشته است -نه گذشته «واقعی»- گذشته ای باز ساخته و درنتیجه آرمانی است؛ آگاهی بازگونه و «دلخواه» است، به یک معنا صورت آرزوی قومی است، «ناخودآگاهی» که اینگونه خود را بر ساخته و به «خودآگاهی» درآورده. قوم ایرانی تاریخش را به این «صورت» به یاد می آورد. اکنون که «صورت» تاریخ ما دیگرگون شده و از گذشته آگاهی تازه ای داریم، خویشکاری کتاب چیست و چه نقش تازه ای بر صفحه ضمیر ما می افکند؟پاسخ به این پرسش اساسی،حتی فهرست وار، بیش ازگنجایش این یادداشت هاست (مقدمه ای بر رستم اسفندیار و سوگ سیاوش کوششی در همین زمینه بود)، فقط می توان این را گفت که پاسخ را باید در ویژگی های « فراتاریخی » شاهنامه جست که مانند هر شاهکار بزرگ هنری، هرچند سرچشمه در تاریخ زمان خود دارد ولی رودخانه ایست که سرزمین های آینده را بارور می کند.-12 طرح کتاب در بخش تاریخی- ساسانیان-«تقویمی» است. رویدادها بنا بر تاریخ و پیاپی به نظم کشیده شده اند، اما طرح بخشی از دوران اساطیری و همه دوران پهلوانی بربنیاد قرینه سازی دوگانه ایست که در رویاروئی دو بنیاد هستی، نیکی و بدی می گذرد که نخست فریدون و ضحاک دو تجسم آنند و پس از آن ایرج در برابر برادرانش، سلم و تور! رستم و افراسیاب- مانند دو ریل راه آهن- دوخطی هستند که داستان، با شتاب و درنگ، بر آنها به پیش می راند. نمونه های دیگر موازنه این تنش و در گیری دوسویه را می توان این گونه بر شمرد: رستم و سهراب، کیخسرو و افراسیاب، سیاوش و سودابه، گودرز و پیران، فرنگیس و سودابه، سیاوش و گرسیوز، سیاوش و کاوس، گشتاسب و اسفندیار، رستم و اسفندیار. . . و سرانجام ایران و توران!نبرد دو کشور تحقق پایان ناپذیر انسان و دیو، راستی و دروغ، نام و ننگ و زندگی و مرگ است. تاریخ ایران در فراز و نشیبی سخت ساخته می شود و در گیرو داری بد فرجام، با نامه رستم فرخزاد فرو می ریزد

 
 
*----------------------------------------------------------------------------* بخشی از یادداشت های منتشر نشده نویسنده در باره شاهنامه فردوسی. برگرفته از بنیاد مطالعات ایران

  
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ۱٢:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/٧/٧


سال حکیم ابولقاسم فردوسی، بزرگ ایران‌بان تاریخ ایران و سال بزرگداشت زبان فارسی

به نام خداوند جان و خرد

سرآمد کنون قصه‌ی  یزدگرد/ به ماه سپندارمذ روز ارد
ز هجرت شده   پنج هشتاد بار / که پیوستم این نامه  نامدار

سال ماهشمار(قمری) در هر سال 11 روز کمتر از سال خورشیدی است که در چهارصد سال می‌شود 4400 روز. اگر این شمار روز بر 365 بخش کنیم برابر می‌شود 12 سال و 20 روز خورشیدی و چون 12 سال را از 400 کم کنیم برابر خواهد شد با سال 388 خورشیدی. پس بر این بنیاد، شاهنامه فردوسی در سال 388 خورشیدی به پایان رسیده و سال 1388 هزارمین سال پایان یافتن شاهنامه است*  به سال خورشیدی که چنین سالی شایسته‌ترین زمان می‌باشد برای بزرگداشت جان جاوید سخن پارسی فردوسی بزرگ.
زبان بشکوه و بنیروی پارسی در درازنای تاریخ ایران زمین، پهنه‌ی پدید آمدن دانش و اندیشه و ادب بی‌مانند و پربار اندیشمندان ایرانی بوده است سراینده‌ی راستین تاریخ ایران "حکیم ابوالقاسم فردوسی" نگاهبان زبانی بود که براستی از زبان‌های پیشروی جهان بوده و هست. زبانی که در درازنای تاریخ پر فراز و نشیب خود به روانی آبشار آناهیتا، سرزمین‌های ایرانی و انیرانی را در می‌نوردید و اندیشه‌ی اندیشمندان را به دفترها در می‌آورد.

چو قند می رود  این پارسی به قوت طبع  /  نه مرکبیست که از روی سبق برد تازی (سعدی شیرین سخن)

تنها زبانی که دگرگشت دستوری و واژه‌گانی‌اش از روزگار کهن تاکنون به‌گونه‌ای بی مانند و نیک‌آهنگ انجام یافته است. این زبان امروزه از دیدگاه زبان‌شناختی، زبانی پیشرفته و همسو با زمان خویش است. بدین‌روی در هزارمین سال سرایش شاهنامه‌ی فردوسی که نماد جاودانه‌ی پایداری و پویایی فرهنگ ایرانی است، گرامی می‌داریم یاد خداوندگار سخن پارسی و روان جاودانه‌ی ایران "فردوسی بزرگ" را.

آفرین بر روان فردوسی / آن همایون نژاد فرخنده
او نه استاد بود و ما شاگرد/ او حداوند بود و ما بنده(انوری ابیوردی)

بانو آزاده احسانی

* برای آگاهی‌های بیشتر به تارنمای بنیاد نیشابور بنگرید.( http://www.bonyad-neyshaboor.com )

  
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ٥:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳۸۸/۱/٦


همایش شاهنامه از استوره تا تاریخ

یاسمین مجتهد پور

همایش "شاهنامه از استوره تا تاریخ" سه شنبه 14 آبان در دانشگاه تربیت معلم (واحد تهران) با حضور تنی چند از دانشجویان و شاهنامه پژوهان جوان برگزار شد. این همایش به همت انجمن فرهنگی بیستون و انجمن علمی تاریخ دانشگاه تربیت معلم برگزار شد که دکتر میر جلال الدین کزازی نخستین سخنران این نشست بودند ، ایشان در آغاز سخنان خود با اشاره به جمع صد و چند نفری دانشجویان مشتاق حاضر در سالن گفتند که : همین دوست داری شاهنامه از دید من سترگ ترین و سُتوار ترین سنجه در ایرانی بودن شماست ، ما ایرانیان مردمانی بوده ایم بسیار بهروز و بخت یار که یزدان دادار بر ما فراوان مهر ورزیده است تا در یکی از باریک ترین ، دشوارترین یا آنچنان که امروزیان می گویند سرنوشت سازترین روزگاران در تاریخ ایران ، ابر مرد اندیشه و  ادب و فرهنگ ایران ، فردوسی را به ما ایرانیان ارمغان دهد تا او شاهنامه را بسراید. ایشان افزودند چارانه های خیام - غزلهای "حافظ" و "سعدی" - رازنامه ی بزرگ مولانا جلالدین "مثنوی" - در پیوسته های نازنین غزنین "سنایی" - سروده های پر شمار پیر هُژیر نشابور "عطار" - چامه های سُتوار خاقانی و انوری و کمال الدین اسماعیل سپاهانی - پنج گنج گران ِ دَستان زن ِ داستانهای کهن "نظامی" - وهر شاهکار دیگر از این دست ، در جهان می درخشد اما شاهکاری که همه ی این منش ، همه ی این فرهنگ ، همه ی این چیستی را جاودانه گردانده و  بر ما آشکار می دارد ، شاهنامه است. شما اگر روزگاری بخواهید بدانید که ایرانی بودن چیست؟ به چه معنیست ؟ ایرانی کیست؟ چه ویژگیهایی دارد؟
برترین و گرانمایه ترین آبشخور(سرچشمه) شما برای رسیدن به این آگاهی و شناخت ، شاهنامه است .
 فردوسی اوستادان، اوستاد ادب پارسی است . شاهنامه ، شاه ِ نامه های ایران است . اگر در سپیده دم سخن پارسی ، فردوسی بالا نمی افراخت و شاهنامه را نمی سرود هیچ یک از آن سالاران سترگ سخن سر بر نمی توانستند آورد ، هیچ کدام از آن شاهکارها پدیدار نمی توانستند شد ، اگر ما ایرانی هستیم و به ایرانی بودن خود نازان و سر افرازیم ، اگر به زبان دلاویز پارسی  با یکدیگر سخن می گوییم ، این همه را در گرو و وامدار فردوسی و شاهنامه هستیم . ایشان پس از 45 دقیقه سخنرانی ، در پایان خاطر نشان ساختند که : شاهنامه ما را به ما می شناساند ، ما را به ما باز می گرداند ، شاهنامه نامه ی سرشت ایران است ، پس می تواند و می باید نامه ی سرنوشت ایران باشد . دکتر کزازی  پس از پایان سخنرانی به هموندان انجمن فرهنگی بیستون گفتند که:" بیستون با شمایان بدون ستون نیست "
"ستایش کنم ایزد پاک را          که گویا و بینا کند خاک را
به موری دهد  مالش نره شیر    کند پشه بر پیل جنگی دلیر
جهان را بلندی و پستی تویی      ندانم چه ای هر چه هستی تویی"
این ابیات آغازین ِ سخنان ِ سرنشین ِ بنیاد نیشابور "استاد فریدون جنیدی " بود که با اشاره به تاریخ سرایش شاهنامه ادامه یافت . ایشان تاکید کردند که شاهنامه را فردوسی از خود نسروده است :
"یکی نامه بد از گه باستان            فراوان بدو اندرون داستان
پراکنده در دست هر موبدی          از او بهره ای برده هر بخردی
یکی پهلوان بود دهقان نژاد           دلیر و بزرگ و خردمند و راد"
این پهلوان ، انوشه روان "ابو منصور محمد بن عبدالرزاق توسی" پور بابک خراسانی ست ، پهلوان بزرگی که همه ی ایرانیان وامدار او هستند، چون اگر او نمی بود شاهنامه گرد نمی آمد.این پهلوان بزرگ چند تن را از شهر های مختلف زیر نظر وزیرش "ابو منصور" گرد آورده و فرمان داد تاشاهنامه را جمع آوری کنند . این نامها در پیش گفتار شاهنامه نیامده ، چرا که در آهنگ گفتار فردوسی نمی گنجد ، اما خوشبختانه در پیشگفتار شاهنامه ی ابو منصوری این نامها هست که عبارتند از :
- شادان برزین از توس
- ماخ ، پهلوان بزرگ خراسانی در بلخ
- ماهوی خورشید ، موبد نیشابور
- موبد یزدان داد ، موبد سیستان
استاد جنیدی در ادامه به شکافتن ریشه ی برخی واژه ها پرداختند و از برخی آیینهای نیکوی ایرانی نمونه آوردند و سپس در پایان با اشاره به نمونه هایی از یافته های نوین باستان شناسی که نشانگر تاریخ کهن ایران زمین است به سخنان خود پایان دادند. هم نوازی سنتور و دف بوسیله ی گروه جوان سال خرمی ، روایتگری شاهنامه بوسیله ی خانم فاطمه غلامی و چند سخنرانی و ...از دیگر بخشهای این همایش بود که با پخش سرود تصویری "ای ایران" به پایان رسید ،هنگام پخش تصاویری از ایران اشک در چشمان حاضرین از جمله استاد فریدون جنیدی حلقه زده بود.

عکس های بیشتر در پی می آید.

ادامه مطلب   
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ۳:٤٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/۱٥


هویت ایرانی در شاهنامه

برگرفته از تارنمای آتی بان

هویت ایرانی ریشه در اسطوره‌هایی دارد که از هزاران سال پیش نیاکان ما آن‌ها را خلق کردند و استمرار بخشیدند و داستان‌های حماسی درباره شاهان و پهلوانان آرمانی ایرانیان چون کیخسرو و گرشاسپ و آرش و رستم، در تاریخ ایران پشتوانه‌های فکری و معنوی نیرومندی بود که همبستگی ملّی را سخت تقویت می‌کرد. از سپیده‌دم تاریخ تاکنون به‌رغم آن‌که ایران بارها در معرض هجوم دشمنان خود بوده، و گاه شکست‌های وحشتناکی متحمّل شده و سرتاسر کشور به‌دست بیگانگان افتاده، ولی ایرانیان هیچ‌گاه هویت خود را فراموش نکردند و در سخت‌ترین روزگاران که گمان می‌رفت همه‌چیز نابود شده، حلقه‌های مرئی و نامرئی هویت ملّی چنان آنان را با یک‌دیگر پیوند می‌داد که می‌توانستند ققنوس‌وار ازمیان تلی از خاکستر دگربار سر برآورند.

              

ادامه مطلب   
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ٧:٢٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۸/۱۳


نخستین سند ادبی ارتباط آذربایجان و شاهنامه(سجاد آیدانلو)

کهنترین اشاره‌ای که تا امروز درباره رواج شعر پارسی در آذربایجان به دست آمده، این خبر تاریخ طبری از محمد بن بعبث است که: «حد ثنی … انه انشدنی بالمراغه جماعه من اشیاخها اشعاراً لابن البعیث بالفارسیه و یذکرون ادبه و شجاعته و له اخبرا و احادیث» (طبری: 170 و 171). بر همین بنیاد برخی از پژوهشگران، «محمد بن بعبث» را نخستین پارسی سرای آذربایجان دانسته‌اند که نمونه‌ای از اشعار او باقی نمانده است (¬ کسروی 136:1377 ، فقیه 208:1346 ، انصاف پور 152:1377) البته مشروط بدین که مراد از «الفارسیه» در تاریخ طبری همان پارسی دری باشد (¬ مرزآبادی 236:1371 و 26) یا به تعبیر دکتر ریاحی، فهلوی (¬ ریاحی 1919:1267)، به دلیل همین اشاره کوتاه و نیز نبودن اثری از محمد بن بعبث، در نزد شماری از صاحبنظران، قطران تبریزی قدیم‌ترین شاعری‌ست که در آذربایجان به زبان پارسی دری شعر سروده (- فروزانفر 494:1369، صفا 423:1373، زرین کوب 107:1374 و 108) و خود نیز در بیتی- اگر از نوع مبالغات و خودستایی‌های شاعرانه نباشد- به این موضوع اشاره کرده است. قطران، زاده شادی آباد تبریز بوده و از آن‌جایی که دیوان اشعار وی، خوشبختانه از گزند حوادث هزار ساله در امان مانده و به دست ما رسیده است،‌ نخستین و کهن‌ترین «سند و متن ادبی» مربوط به آذربایجان در عرصه فرهنگ و ادب ایران محسوب می‌شود که می‌تواند از جنبه‌های گوناگون مورد بررسی قرار بگیرد.

ادامه مطلب   
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ۳:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٦/۳۱


ایران گرایی در شاه‎نامه(دکتر جلال خالقی مطلق)

برگرفته از تارنمای فرایران

شاه‎نامه فردوسی دارای یک کشش و برد ایران گرایی است که بررسی و دریافت دقیق آن‏، دشوار است، چون ایران‎گرایی در این اثر مانند خونی است که تا کوچک‎ترین اندام‎های پیکر آن دویده است و با تار و پود آن، چنان در آمیخته که گزارش درست آن نیاز به پژوهشی گسترده دارد که در توان این گفتار کوتاه نیست و از این و به چند نکته‎ کلی بسنده می‎کنم.

ادامه مطلب   
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ٥:٤٤ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٦/۱٩


اهمیت شاهنامه فردوسی(دکتر جلال خالقی مطلق)

برگرفته از تارنمای فرایران

همه‏ی ما هنگامی که از اهمیت شاهنامه سخن به میان می‎آید، در این نظر اتفاق داریم که شاهنامه یکی از مفاخر ملی ماست، ولی بنده مطمئن هستم که اگر از صد نفر نابرگزیده بپرسید که: «چرا شاهنامه یکی از مفاخر ملی ماست؟» بیش از نود نفر آن‌ها اهمیت ملی شاهنامه را در تبلیغ میهن پرستی و شرح پیروزیهای ایرانیان بر دشمنان آن‌ها می‎دانند که تازه در همین جا هم اغلب فراموش می‎گردد که شاهنامه سرگذشت شکستهای ایرانیان هم هست و اصطلاحی که بر طعنه می‎گویند «شاهنامه آخرش خوش است»، از همین جا برخاسته است. به سخن دیگر وقتی ما از اهمیت ملی شاهنامه سخن می‎گوییم، غالباًَ تنها به اهمیتی که این کتاب برای ملیت ما دارد نظر داریم. ولی اهمیت ملی شاهنامه خیلی بیش از این است.

ادامه مطلب   
نویسنده : محسن قاسمی شاد ; ساعت ٥:٠٢ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/٦/۱٩